Autori: Edlira Dedja

Ermonela Jaho dhe Saimir Pirgu, dy yjet e lirikës shqiptare, u takuan si protagonistët kryesorë të operës “Traviatta” në “Royal Opera House Covent Garden” të Britanisë së Madhe.
Opera u vu në skenën angleze në datat 11, 14, 19, 21 dhe 24 maj. Tenori dhe sopranoja do të jenë në rolet kryesore të saj në pesë net interpretimi. Për artistët shqiptarë, Jaho dhe Pirgu është hera e parë që luajnë në një premierë së bashku si protagonistë të këtij kalibri në një skenë operistike botërore. “Traviatta” e Xhiusepe Verdit, kështu do ketë një prej sopranove shqiptare me famë botërore dhe një prej tenorëve më të mirë shqiptarë.
Edhe pse kanë marrë vlerësimet maksimale të kritikës, Shqipëria i njohu dhe i pranoi me vonesë. Që të dy i kanë provuar skenat më të famshme operistike të botës dhe që të dy e kanë mahnitur publikun në Londër. Soprano dramatike, Ermonela Jaho, në vitin 2009 zëvendësoi Anna Netrebkon në momentin e fundit, në rolin e Violetës në operan “Traviatta” në një udhëtim Neë-York-Londër, që duket se i ndryshoi krejtësisht karrierën e saj operistike.
Pirgu e ka prekur skenën londineze vite më parë, ku është kthyer në protagonistin kryesor të mbrëmjes në sallën qendrore të “Royal Opera House”, në Covent Garden Londër duke i habitur të gjithë.
Ai për 90 minuta ka luajtur në rolin e Rinuçios. Publiku britanik ka vlerësuar zërin e Pirgut dhe është habitur për moshën e tij të re, duke marrë përsipër interpretimin e një opere të vështirë.
Ishte hera e parë që britanikët patën mundësi të ndjekin nga afër talentin shqiptar të Pirgut, i cilësuar nga kritika austriake si “Pavaroti i ri”. Pak kohë më parë, Zhani Ciko, drejtori i Teatrit Kombëtar, qe shprehur për “Gazetën Shqiptare” se ai do të ishte në Shqipëri për një recital në datën 15 maj. Ndërsa sopranoja Ermonela Jaho u tha se do të vinte të interpretonte protagonisten e një opere, në skenën shqiptare.
Megjithatë, deri tani informacionet nuk janë të sigurta sa i takon datave që ajo do jetë në Tiranë.

Vlerësimet
Për Pirgun ka pasur shumë nga ata që e kanë konsideruar “Pavaroti i ri”, të tjerë e kanë quajtur një “Anton Darmota”. Kështu do të shkruhej në faqet e një prej revistave kulturore më të rëndësishme austriake, “Buhne” (“Skena”), për të. Saimir Pirgu bashkëpunon me dirigjentët më të njohur të orkestrave si Claudio Abbado, Lorin Maazel, Daniele Gatti, Seiji Ozaëa, Franz Ëelser Möst, Gustav Kuhn, James Colon, Antonio Pappano dhe Nikolaus Harnoncourt. Midis roleve më të duartrokitur të tenorit të ri shqiptar mund të përmendim, Don Ottavion nga (‘Don Giovanni’), Ferrando-n në ‘Così fan tutte’, ‘Elisir d’Amore’ (Nemorino), Rinuçio te Gianni Schiçhi, Falstaff (Fenton), Alfredo Germont (‘La Traviata’), Rigoletto (‘Duka i Mantovës’).
Kohët e fundit ka interpretuar rolin e Idomeneut me Nikolaus Harnoncourt në ‘Styriarte Festival’ të Graz-it. Debutimi i tij i parë amerikan u bë në Los Angeles Opera (roli i Rinuçio-s tek “Gianni Schiçhi”) nën drejtimin e Ëoody Allen. Edhe për Ermonela Jahon vlerësimet kanë qenë pafund. “…Pa diskutim, si një nga 2 ose 3 Violetat (‘La Traviatta’) më të mëdha të kohës sonë, Ermonela Jaho është shfaqur në majat e karrierës së saj: paraqitje rinore, rrezatuese në feminilitetin e saj, me një sensualitet të pakrahasueshëm. Triumfuese ndaj të gjitha vështirësive që paraqet aria ‘Sempre Libera’ dhe me mjeshtëri (çfarë timbri i artë!), sopranoja shqiptare mundet të realizojë me lehtësi gjithçka, madje edhe pëshpëritjen, me një kontroll të përsosur frymëmarrjeje që të lë pa fjalë kur thotë: ‘Dite alla giovine’.
Ne përkulemi përpara kësaj performance, duke shprehur admirimin më të madh dhe shpresën që në një të ardhme të afërt, sopranoja e madhe Ermonela Jaho të mund ta shfrytëzojë deri në maksimum talentin e saj të mrekullueshëm”, - qe shprehur Arnaud Buissonin në ResMusica.com, në Paris të Francës.